बलिउडको वर्ष २०१०

बलिउडमा दुई-चार जना स्टारको नामकै कारण सिनेमाघरसम्म दर्शक आउने क्रम वर्ष २०१० मा पनि जारी रह्यो । यी स्टारहरू पनि चलचित्रको साटो विज्ञापन,  प्रमोसन तथा जिममा बढी समय बिताउन थालेपछि उनीहरूलाई लिएर निर्माण गरिने चलचित्रको संख्या कम भयो । यसकारण वर्ष २०१० मा सफल चलचित्रको संख्या  घट्यो ।

यो वर्ष अमिर खानले अभिनय गरेका कुनै पनि चलचित्र प्रदर्शन भएनन् । शाहरूख खानको एउटा तथा सलमान खानका दुईवटा चलचित्र प्रदर्शनमा आए । सिनेमाहलहरूले  टिकटको मूल्य अत्यधिक बढाएपछि दर्शकहरू यो वर्ष निकै सोचविचार गरेर मात्र चलचित्र हेर्न जान थाले ।
त्यसैले सफल चलचित्रले राम्रो व्यवसाय गरे भने अर्कातर्फ  फ्लप चलचित्रलाई एक हप्ता सिनेमा हलमा टिकिरहनसमेत गाह्रो पर्‍यो । कम बजेटका स्टार कलाकारबिनाका चलचित्रले पनि यो वर्ष खासै सफलता पाउन सकेनन् ।  स्याटलाइट तथा चलचित्र प्रदर्शन गर्ने अधिकार निर्माताहरूका लागि राहतको कुरा भयो । थुप्रै चलचित्रलाई प्रदर्शन हुनुअघिकै स्याटेलाइट अधिकारका कारण फाइदा भयो ।  यसको तुलनामा सिनेमाहलहरूबाट उनीहरूको कमाइ कम भयो । सिनेमाहल मालिकहरू यस कारण पनि चिन्तित भए कि सफल चलचित्र प्रदर्शन भएको केही सातापछि  नै टेलिभिजनबाट प्रसारण भए । फलस्वरूप कतिपय हल मालिकले सिनेमाहललाई स्टेडियममा परिवर्तन गरेर क्रिकेट प्रतियोगिताको प्रत्यक्ष प्रसारण गरे । क्रिकेट हेर्नकै  लागि भए पनि दर्शकहरू सिनेमा हलतर्फ आकषिर्त भए ।

ब्लकबस्टर

पछिल्ला दुई-तीन वर्षदेखि ब्लकबस्टर चलचित्रको श्रेय अमिर खानले पाइरहेका थिए, तर वर्ष २०१० मा यो श्रेणीमा सलमान खान परेका छन् । 'दबंग' उनको करियरकै  सफल चलचित्रमध्ये एक हो । सन् ७० को दशकको झझल्को दिने यो चलचित्रको कथा खासै प्रभावकारी थिएन, तर चुलबुल पाण्डेका रूपमा सलमान खानले त्यस्तो जादु  प्रस्तुत गरे, दर्शकहरूको उनको त्यही नयाँ हाउभाउको प्रशंसक बने । यो चलचित्र सफल हुनुको सम्पूर्ण श्रेय सलमान खानलाई नै जान्छ । चलचित्र 'दवंग' वर्ष २०१० कै  ब्लकबस्टर सावित भएको छ ।

सुपरहिट

युवा निर्देशक रोहित शेट्टीका लागि वर्ष २०१० भाग्यशाली सावित भयो । उनले तिहारको रमझममा दर्शकहरू कस्तो प्रकारको चलचित्र हेर्न रुचाउँछन् भन्ने कुरा यसै पटक अनुभव गरे । 'गोलमाल-३' उल्लेखनीय चलचित्र होइन, तर यसले करिब अढाइ घण्टासम्म दर्शकलाई हँसाइरहन्छ । यही विशेषताका कारण यो चलचित्रले अपेक्षा गरेभन्दा राम्रो व्यापार गर्‍यो । चलचित्रको सफलतासँगै निर्देशक सेट्टीको पनि उचाइ बढ्यो ।

'राजनीति' निर्देशक प्रकाश झाको करियरको सबैभन्दा ठूलो हिट चलचित्र सावित भयो । यो चलचित्रमा थुप्रै नाम चलेका कलाकारले अभिनय गरेका छन् । लोकप्रिय  कलाकारहरूले अभिनय गर्दैमा चलचित्र हिट हुन्छ भन्ने छैन, तर निर्देशक प्रकाश झाले वर्तमान राजनीतिलाई महाभारतसँग जोडे, जसलाई दर्शकले असाध्यै मन पराए ।

हिट

शाहरूख खानले 'माई नेम इज खान' मार्फत आफ्नो सफलताको झन्डा मात्र गाडेनन्, पुनः एकपटक शाहरूख-काजोलको जोडी कहिल्यै फ्लप हुँदैन भन्ने कुरा पनि  प्रमाणित गरिदिए । भारत बाहिर पनि यो चलचित्रलाई थुप्रै भाषामा डबिङ गरेर प्रदर्शन गरियो, त्यहाँ पनि यो चलचित्रले राम्रो व्यापार गर्‍यो ।

साजिद खानद्वारा निर्देशित चलचित्र 'हाउसफुल' ले बक्स अफिसमा राम्रो सुरुवात पायो, जसका कारण यो चलचित्र हिट चलचित्रको सूचीमा समावेश भयो । हाजी  मस्तानबाट प्रेरित चलचित्र 'वन्स अपन ए टाइम इन मुम्बई' मा ती सबै गुण समावेश थिए, जुन आम दर्शकलाई मनपर्छ । आकर्षक ड्रामा, ताली पिट्ने शैलीका संवाद,  एक्सन तथा केही मीठा धुन । यो चलचित्रको सफलताको प्रतिशत त्यस बेला अझ बढ्न सक्थ्यो, यदि यसको शीर्षक हिन्दीमै राखिन्थ्यो । कम बजेट हुनुको फाइदा 'आइ  हेट लब स्टोरीज' तथा 'पीपली लाइभ' ले पाए । पीपली लाइभ त लगानीभन्दा दुई गुणा बढी आम्दानी गर्न सफल भयो । आमिर खानले केवल निर्माता बनेर पनि चलचित्र  सफल बनाउन सकिन्छ भन्ने कुरा प्रमाणित गरिदिए । भारतमा प्रदर्शन भएका हलिउडका अधिकांश चलचित्र असफल भए । हलिउडको चलचित्र 'इन्सेप्सन' मात्र दर्शकलाई  आकषिर्त गर्न सफल भयो ।

औसत

वर्ष २०१० मा यशराज फिल्म्स कम बजेटका चलचित्र निर्माणमै व्यस्त भयो । यति हुँदाहुँदै पनि यो ब्यानरका 'बदमास कम्पनी' तथा 'लफंगे परिन्दे' ले औसत सफलता  हासिल गरे । यी चलचित्रको सफलतामा स्याटेलाइट अधिकारको योगदान बढी रह्यो । सलमान खानद्वारा लिखित चलचित्र 'वीर' केही क्षेत्रमा फाइदाजनक रह्यो भने  कतिपय क्षेत्रमा घाटा पनि बेहोर्‍यो । रजनीकान्त-ऐश्वर्या राय अभिनीत चलचित्र 'रोबोट' ले हिन्दीभाषी क्षेत्रमा औसत व्यापार गर्‍यो । नसिरुद्दिन शाह तथा अरशद वारसी  बलिउडका कलाकार हुन् स्टार होइनन् । उनीहरूका कारण मात्र चलचित्र सफल हुँदैनन्, तर चलचित्र 'इस्कियाँ' ले औसत व्यापार गर्‍यो । वास्तवमा यो चलचित्रको  स्क्रिप्ट नै उत्कृष्ट थियो, जसका कारण चलचित्रले आफ्नो लगानीभन्दा बढी आम्दानी गर्‍यो । अजय देवगणको कम बजेटको चलचित्र 'अतिथि तुम कब जाओगे' पनि  बक्स अफिसमा औसत रह्यो । 'ह्यारी पोर्टर' तथा 'मौत के तोहफे' जस्ता चलचित्रले भारतमा राम्रो व्यापार गर्ने अपेक्षा गरिएको थियो, तर यी चलचित्रले औसतभन्दा  कम व्यावसाय गरे । यी चलचित्रका अंग्रेजी संस्करणको व्यापार भने राम्रो रह्यो । 

चर्चित चलचित्र

वर्ष २०१० मा लव सेक्स और धोका, वेल डन अब्बा, तेरे बिन लादेन, उडान तथा फँस गए रे ओबामालाई समीक्षकहरूले प्रशंसा गरे । यीमध्ये केही चलचित्र ठूला  सहरहरूमा मात्र प्रदर्शन भए । यी चलचित्र विषय प्रभावकारी भएकैले चर्चामा रहे, अन्यथा यिनीहरूको हालत पनि कम बजेटका अन्य थुप्रै चलचित्रको झैं हुन्थ्यो, कतिपय  दर्शकले जसको नामसमेत सुनेनन् ।

नामअनुसार भएन काम 

वर्ष २०१० मा केही त्यस्ता चलचित्र पनि प्रदर्शन भए, जसबाट दर्शकले अत्यन्त आशा गरेका थिए, तर भयो ठीक उल्टो । ऋतिक रोशनको चर्चित चलचित्र 'काइट्स' लाई  हिन्दी चलचित्रका रूपमा प्रदर्शन गरियो, तर त्यसमा ९० प्रतिशत संवाद अंग्रेजी र स्पेनिस छ । सिनेमाहलमा यो चलचित्र हेर्न पुगेका दर्शकले आफूलाई ठगिएको महसुस  गरे, त्यसैले 'काइट्स' ले आफ्नो उडान नै भर्न सकेन । ऋतिकको दोस्रो चलचित्र 'गुजारिश' निकै बढी बजेटको भएकै कारण असफल भएको मानिन्छ । मर्सी किलिङमा  आधारित यो चलचित्रलाई यति महँगो बनाउनुपर्ने कारण देख्दैनन् समीक्षकहरू ।

बच्चन परिवारका लागि पनि वर्ष २०१० फलदायी सावित हुन सकेन । अभिषेक बच्चनको 'रावण' तथा 'खेलें हम जी जान से' यति नराम्रोसँग असफल भए कि यी  चलचित्रका निर्माता तथा वितरणहरू अहिलेसम्म पनि पीडामा छन् । अमिताभ बच्चनको 'रण' तथा 'तीन पत्ती' पनि असफल भए । ऐश्वर्या रायका पनि सबै हिन्दी  चलचित्र एकपछि अर्को गर्दै असफल भए । सञ्जय दत्त तथा बिपाशा बसुको कस्मिर विवादमा आधारित चलचित्र 'लम्हा' ले पनि दर्शक पाएन ।

अंग्रजी शीर्षकको चलन

२०१० मा प्रदर्शन भएका 'काइट्स', 'वन्स अपन ए टाइम इन मुम्बई', 'माइ नेम इज खान' तथा 'हाउसफुल' हुन् अथवा अघिल्लो वर्ष प्रदर्शन भएका 'थि्र इडियट्स' तथा  'वान्टेड', यी सबै चलचित्रमा एउटा समानता छ । यी सबै चलचित्रको शीर्षक अंग्रेजी शब्दमा आधारित छन् । वर्ष २०१० मा करिब १ सय ५० वटा हिन्दी चलचित्र प्रदशर् न भए, तीमध्ये आधाभन्दा बढी चलचित्रको शीर्षक अंग्रजी शब्दमा छन् । वर्ष २००९ मा प्रदर्शन भएका चलचित्रमध्ये ५० वटा चलचित्रको शीर्षक अंग्रेजी थिए । अघिल्ला  वर्षहरूमा पनि हिन्दी चलचित्रको शीर्षक अंग्रेजीमा राखिन्थ्यो । २००८ मा 'सिंह इज किङ', 'रेश', 'फेसन' जस्ता चलचित्रले बक्स अफिसमा उत्साहजनक प्रदर्शन गरेका  थिए । २००७ मा पनि वेलकम, हे बेबी तथा पार्टनरजस्ता चलचित्रले राम्रो आम्दानी गरेका थिए । चलचित्र समीक्षक ज्योति वेंकटेशका अनुसार ग्लोबल एप्रोचकै कारण  बलिउडका चलचित्रको शीर्षक अंग्रेजी हुन थालेको हो । भारतबाहिर पनि हिन्दी चलचित्रको ठूलो बजार भएका कारण निर्माता-निर्देशकले हिन्दी शीर्षक उपलब्ध भए पनि अंग्रेजी शब्द राखिएको बताइन्छ ।

Recent Posts

Loading...
दैनिक
रेडियो/ टेलिभिजन कान्तिपुर एफ. एम. बीबीसी नेपाली सेवा चाइना रेडियो रेडियो दोभान रेडियो नेपाल रेडियो सगरमाथा हिट्स एफ. एम. सगरमाथा टेलिभिजन एभिन्यूज टिभी हिमाली स्वरहरू व्रिटिस गोर्खा रेडियो उज्यालो राष्ट्रिय नेटवर्क एसबीएस रेडियो - नेपाल एबीसी समाचार

साप्ताहिक
अन्य उपयोगी वेबसाईटहरू नेपाल अमेरिका पत्रकार संघ मेरो संसार शब्दाङकुर साहित्यीक समकालीन साहित्य खसखस कमिटी टु प्रोटेक्ट जर्नालिष्टस् गोरखा न्यूज सेब्स साझा.कम काठमाण्डू न्यूजलाईन नेपाली साहित्य मञ्च नेपाल होराईजन्स साँझको समाचार नेपाली न्यूज यूएसए हालखबर अनलाईन अनलाईन खबर प्रेस नेपाल नेपाली कला साहित्य डिसी नेपाल दौंतरी फुलबारी

मेरो कन्ट्रोल प्यानल

New Post | Settings | Template Designer | Design | Edit HTML | Fonts and Colors | Moderate Comments | Sign Out