विकिलिक्स खुलाशा/कार्यकारी अधिकार हातमा लिने राजा ज्ञानेन्द्रलाई दिल्लीले सचेत गराएको थियो

नयाँ दिल्ली, भाद्र २२ - करिब छ वर्षअघि कार्यकारी अधिकार आफ्नो हातमा लिने तात्कालीन राजा ज्ञानेन्द्र शाहको निर्णयबाट आक्रोशित भारतले उक्त कदमले बहुदलीय प्रजातन्त्रलाई मात्रै नभइ राजतन्त्रलाई पनि क्षति पुर्‍याउन सक्नेबारे उनलाई सचेत गराएको विकिलिक्स्ले खुलासा गरेको छ । अन्ततः त्यसको एक वर्षपछि, १९ दिने जनआन्दोलनसामू राजा ज्ञानेन्द्र घुंडा टेक्न वाध्य भए ।
यहांस्थित अमेरिकी दूतावासबाट प्रेषित गोप्य केबल अनुसार, भारतीय विदेशमन्त्रालयका तात्कालीन नेपाल डेस्क प्रमुख रञ्जित रेले शाही कदमलाई अत्यन्तै खराब परिस्थितिका रुपमा चित्रण गर्दै राजा विरुद्ध राजनीतिक दल र विद्रोही माओवादी एकीकृत हुन सक्ने सम्भावना औल्याएका थिए ।
अमेरिकी अधिकारीहरुसंगको कुराकानीका क्रममा रञ्जितले राजाले परिस्थितिको खराब आंकलन गरेको टिप्पणी समेत गरे । 
भारतको 'अपमान'
सरकार विघटन नगर्न र कार्यकारी अधिकार हातमा नलिन आफूले बारम्बर गरेको आग्रह राजा ज्ञानेन्द्रले नमानेपछि भारतले उक्त घटनालाई आफ्नो अपमानको रुपमा लिएको केबलमा उल्लेख छ । विभिन्न कूटनीतिक र सैनिक सूत्रमार्फत राजदरबारसंग संवाद गर्ने भारतीय प्रयास बेवास्ता गर्ने राजाको कदमलाई भारतले थप अपमानको रुपमा हेरेको केबलमा लेखिएको छ ।
शाही कदम लगत्तै भारत सरकारले जारी गरेको कठोर वक्तव्य र त्यसको भोलिपल्ट विदेशसचिव श्याम शरणले पत्रकार सम्मेलनमा राजाको निर्णयविरुद्ध व्यक्त गरेको धारणाले पनि भारत सरकारको आक्रोश प्रतिविम्बित गरेको थि्द्ययो ।
भारत चीन सम्बन्धमा खटपटको् सम्भावना
शाही कदमपछि उत्पन्न संकटले भारतको विदेश नीति खासगरी चीनसंगको उसको सम्बन्धबारे जटील सवाल पैदा गरेको केबलमा उल्लेख छ । घुमाउरो रुपमा शाही कदमप्रति बेइजिंगको स्वीकारोक्ति र दलाई लामाको कार्यालयहरु बन्द गरी चीनलाई खुशी बनाउन राजाले प्रयास गरिरहेको हुन सक्ने आंशकाबीच भारत र चीनबीचको सम्बन्धमा समस्या आउन सक्ने टिप्पणी अमेरिकी अधिकारीहरुले गर्द्येका छन् ।
भारत र अमेरिका राजदूत फिर्तीको तयारीमा
केबल अनुसार, शाही कदमपछि राजालाई कडा सन्देश दिने उद्देश्यसहित आफ्ना राजदूत फिर्ता बोलाउनेबारे समेत अमेरिका र भारतले विचार गरेका थिए । अमेरिकाले  कुनै राजनीतिक प्रगति नभए दुई साताभित्र राजदूत फिर्ता बोलाउने र त्यसमा आफूलाई साथ दिदैं भारतीय राजदूत पनि फिर्ता बोलाउन भारतीय विदेशसचिव श्याम शरणलाई आग्रह गरेको थियो । त्यसपछि भारतले उक्त कदममा अमेरिकालाई साथ दिने जवाफ शरणले फर्काएका थिए ।
भारतलाई रुस, चीन र पाकिस्तानको डर
नेपाली सेनालाई दिदैं आएको हतियार शाही कदमको विरोधमा रोकेपनि भारतले उक्त रिक्ततताको फाइदा रुस, चीन वा पाकिस्तानले लिनसक्ने चिन्ता अमेरिकी अधिकारीहरुसंग व्यक्त गरेको थियो । रुससंग तात्कालीन सैनिक नेत्तृत्वले एमआई १७ हेलिकप्टर मागेको भन्दै भारतीय अधिकारीहरुले गम्भीर चिन्ता जनाएका थिए ।
भारतीय विदेशसचिव श्यामशरणले कतिसम्म कडा टिप्पणी गरेका थिए भने रुससंग गरिएको नेपाली आग्रह आफूहरुलाई असह्य हुने बताएका थिए । पाकिस्तानी राष्ट्पति पर्वेज मुसर्रफले दरबारलाई सहयोगको हात बढाएकोतर्फ पनि भारत थप संशकित थियो । चीनबाट भने त्यस्तो औपचारिक सहयोगको रिपोर्ट प्राप्त नभएको र आफ्नो चासोबारे चिनियां अधिकारीहरुसमक्ष कुरा राख्ने शरणले बताएका थिए ।

Recent Posts

Loading...
दैनिक
रेडियो/ टेलिभिजन कान्तिपुर एफ. एम. बीबीसी नेपाली सेवा चाइना रेडियो रेडियो दोभान रेडियो नेपाल रेडियो सगरमाथा हिट्स एफ. एम. सगरमाथा टेलिभिजन एभिन्यूज टिभी हिमाली स्वरहरू व्रिटिस गोर्खा रेडियो उज्यालो राष्ट्रिय नेटवर्क एसबीएस रेडियो - नेपाल एबीसी समाचार

साप्ताहिक
अन्य उपयोगी वेबसाईटहरू नेपाल अमेरिका पत्रकार संघ मेरो संसार शब्दाङकुर साहित्यीक समकालीन साहित्य खसखस कमिटी टु प्रोटेक्ट जर्नालिष्टस् गोरखा न्यूज सेब्स साझा.कम काठमाण्डू न्यूजलाईन नेपाली साहित्य मञ्च नेपाल होराईजन्स साँझको समाचार नेपाली न्यूज यूएसए हालखबर अनलाईन अनलाईन खबर प्रेस नेपाल नेपाली कला साहित्य डिसी नेपाल दौंतरी फुलबारी

मेरो कन्ट्रोल प्यानल

New Post | Settings | Template Designer | Design | Edit HTML | Fonts and Colors | Moderate Comments | Sign Out